Το μαντείο των Δελφών έπαιξε ίσως τον μεγαλύτερο «κατευθυντικό» ρόλο στην ιστορία και τον πολιτισμό της αρχαίας Ελλάδας. Η ιστορία και οι αποφάσεις όλων των πόλεων κρατών είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τους χρησμούς της Πυθίας. Κατά την ελληνορωμαϊκή περίοδο, οι Ελληνικές όμως δυνάμεις φθείρονται και κυριαρχούν στην Ελλάδα οι Ρωμαίοι. Το μαντείο των Δελφών, παρότι σε λειτουργία, σιγά σιγά καταστρέφεται. Ο Σύλλας κατά το 86 π. Χ. απαίτησε από τους αμφικτίονες τα πολύτιμα αναθήματα του μαντείου, για να φέρει σε πέρας την πολιορκία των Αθηνών. Το 83 π.Χ. το θρακικό έθνος των Μαίδων επέδραμε και λεηλάτησε το Ιερόν και έβαλε φωτιά και στο ναό.
Αναλαμπή έφερε ο ανταγωνισμός κατά της εξαπλούμενης θρησκείας του Χριστού, γεγονός που ωφέλησε τους Δελφούς. Η νέα θρησκεία, πολύ έξυπνα, ενστερνίστηκε το φιλοσοφικό περιεχόμενο του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, γεγονός που επέτρεψε την ταχεία εξάπλωσή της στην τότε «οικουμένη», η οποία είχε ήδη αποδεχθεί την ελληνική φιλοσοφία. Για τον λόγο αυτό έγινε ιδιαιτέρως εύκολα αποδεκτή από τους Έλληνες, οι οποίοι είχαν αρχίσει να «κουράζονται» από το 12άθεο, υιοθετώντας τον «Μοναδικό και Άγνωστο θεό». Οι καταστροφές που επέφεραν όμως οι χριστιανοί στα ελληνικά μνημεία, «συσπείρωσαν» τους Έλληνες, αλλά και τους Ρωμαίους, σε μια προσπάθεια αναβίωσης του αρχαίου ελληνικού πνεύματος, με κύριο μοχλό την ισχυροποίηση του δελφικού μαντείου.
Η μεγαλύτερη προσπάθεια αναβίωσης έγινε την περίοδο των Τραϊανού, Αδριανού και των Αντωνίνων. Τελευταίος «ευεργέτης» του ήταν ο σοφιστής Ηρώδης ο Αττικός. Παρόλ’ αυτά, ο Χριστιανισμός θριάμβευσε, ενώ το παμπάλαιο σεβάσμιο ιερό που αποτελούσε την βάση της αρχαίας θρησκείας, εξέπιπτε διαρκώς. Ο Κωνσταντίνος μετέφερε από τους Δελφούς πλήθος καλλιτεχνημάτων, συμπεριλαμβανομένου και του αναθήματος των Πλαταιών, δια να κοσμήσει την νέα Ρώμη. Ο Θεοδόσιος τέλος, το 394 μ. Χ., απαγόρευσε ρητά τους αγώνες και στραγγάλισε την αρχαία λατρεία.
Η παράδοση αναφέρει ότι ο τελευταίος απελπισμένος χρησμός της ταπεινωμένης Πυθίας δόθηκε προς τον Ορειβάσιο, τον απεσταλμένο του Ιουλιανού του Αποστάτη:
«Είπατε τω βασιλήι, χαμαί πέσε δαίδαλος αυλά,
ουκέτι Φοίβος έχει καλύβαν, ού μάντιδα δάφνην,
ού παγάν λαλέουσαν, απέσβετο καί λάλον ύδωρ»
«Πείτε του βασιλιά, πως έπεσε κατάχαμα ο μαγικός αυλός,
κι ούτε ο Φοίβος Απόλλων μένει πια εδώ, ούτε φυτρώνει η δάφνη που προμαντεύει,
ούτε κυλάει το γάργαρο νερό απ’ την πηγή. Και το νερό που στέρεψε, δεν τραγουδάει πια»
Δεν είναι ιστορικά αποδεδειγμένο το κατά πόσο ο χρησμός αυτός είναι αληθινός. Εκφράζει όμως, με τον μελαγχολικό τόνο του, την εσχάτη κατάπτωση του περίφημου μαντείου, το οποίο επί δύο σχεδόν χιλιετηρίδες έδρασε ένδοξα και έπαιξε ύψιστο ρόλο, επηρεάζοντας πολλαπλά την αρχαία ζωή και τον πολιτισμό.
Αποτελεί ουσιαστικά το κύκνειο άσμα του αχραιοελληνικού πολιτισμού.
27.7.05
Εγγραφή σε:
Σχόλια ανάρτησης (Atom)
8 comments:
Μήπως μπορούμε να κάνουμε και παραγγελιές?
Θα ήθελα πολύ να ακούσω τη γνώμη σας πάνω στο θέμα του φιλελευθερισμού...
:-ο
Τί σχέση έχει ο φιλελευθερισμός με την επιστήμη;;;;;
Να μου πείς για τα πρόσθετα στις κρέμες του hondου να σου πώ εντάξει...
(Μην βιάζεσαι, θέλω πολύ χρόνο για ψάξιμο για να ποστάρω σε αυτό το blog)
Το μαγαλύτερο κακό στον αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό, δεν το έκαναν οι διάφοροι βάρβαροι (Γότθοι, Άβαροι κ.τ.λ.), αλλά ο Χριστιανισμός, μέσω των θρησκόληπτων αυτοκρατόρων κυρίως των Μ.Κων/νου, Μ.Θεοδοσίου, Ιουστινιανού και των μυριάδων φανατισμένων μοναχών.
Αγαπητέ darthiir the abban, παρέλειψα να σου ευχηθώ "Καλή συνέχεια" στο νέο σου μπλογκ. Τά θέματα που έθιξες μέχρι τώρα τα βρήκα πολύ ενδιαφέροντα, προπαντός αυτό για το Μαντείο των Δελφών, γιατί αγαπώ πολύ την ιστορία, είμαι δηλαδή "φιλίστωρ" που λένε. Απόδειξη αυτού είναι ότι θυμάμαι ακόμη τον τελευταίο χρησμό από το εξατάξιο γυμνάσιο που πήγαινα, πριν πολλά χρόνια βεβαίως.
Μια μικρή λεπτομέρεια άνευ σημασίας: στο κείμενο του χρησμού που δημοσίευσες, χρησιμοποίησες τη λέξη "καλύβαν", Έχω την εντύπωση ότι το σωστό είναι "καλύβην", αν δεν με απατά η μνήμη μου, αφού έχουν περάσει πολλά χρόνια από το Γυμνάσιο. Θα ήθελα πολύ να μου πεις αν έχω δίκαιο, από περιέργεια και μόνο, για να τεστάρω τη μνήμη μου.
Είναι πολύ παρήγορο πάντως που υπάρχει κι ένα μπλογκ σαν αυτό εδώ το δικό σου, που θίγει τέτοια θέματα.
Θα περιμένω με μεγάλο ενδιαφέρον το μελλοντικό σου ποστ. Καλή επιτυχία.
Χωρίς να μπορώ να πώ με απόλυτη σιγουριά (δεν διαθέτω στα χέρια μου πλέον το αυθεντικό κείμενο :p) νομίζω ότι είναι "καλύβαν". Αλλά την απορία μόνο ένας φιλόλογος θα μπορούσε να μας την λύσει. Ο χρησμός πάντως είναι μεταφορά από γραφές άλλων και δεν τον έγραψα από μνήμης (για την οποία δεν φημίζομαι).
Ίσως ένα blog σαν το "παράθυρο στην επιστήμη"(καλορίζικο, καλορίζικο...) θα έπρεπε να έχει κάποιο τρόπο ώστε να μπαίνουν τα άρθρα σε κατηγορίες ανάλογα με την επιστήμη που αφορούν.
Θα διευλόλυνε τους μελλοντικούς αναγνώστες
(Νομίζω είναι "καλύβη")
Όπως έλεγε και ένας φίλος, "Για να πιστέψουμε στο Χριστό, μας *beep* το Χριστό".
Αυτός ο Θεοδόσιος ειδικά, που τον μαθαίναμε και "μέγα"... αντε ..τα παίρνω τώρα..
Νομίζω ότι τον κατευθυντήριο ρόλο στην ιστορία της Αρχαίας Ελλάδας έπαιξε ο τρόπος με τον οποίο ζούσαν και σκέφτονταν οι Ελληνες.
Επίσης νομίζω ότι τα μαντεία ήταν απλά ένας τρόπος έκφρασης του τρόπου με τον οποίο σκέφτονταν.
Οι Ελληνες είχαν κάτι διαφορετικό στον τρόπο αντίληψης του κόσμου. Δεν ήταν ούτε ορθολογιστές , ούτε φαντασιολάτρες. Ήταν και τα δύο μαζί .Και βέβαια δεν μπέρδευαν την θρησκεία με την πραγματική ζωή.
Αυτές νομίζω ότι ήταν οι κατευθυντήριες γραμμές του πολιτισμού. Ο τρόπος σκέψης επηρέαζε στενά τον τρόπο ζωής.
Δημοσίευση σχολίου